Basgitaar

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
FloydPepperSolo.GIF
Mi mi mi mi mi mi mi mi miiiiiiiiiii!
~ Romaanse basgitarist tijdens solo.
E E E E E E E E EEEEEEEEEEE!
~ Germaanse basgitarist tijdens solo.

Een basgitaar is een gitaar waarvan basgitaristen beweren dat het er geen is, en waarvan gitaristen beweren dat het er één is voor sukkels die niet overweg kunnen met zes snaren. Want een basgitaar heeft er maar vier.

Snarentelling[bewerken]

De traditionele tweepersoonscontrabas (links), en de kortstondige éénpersoonsversie (rechts).

De "normale" basgitaar heeft maar vier snaren, maar ambitieuze bassisten laten steeds vaker instrumenten ontwerpen met meer snaren, vooral dan om verlost te zijn van het neerbuigend gedrag van gitaristen. Het huidige record is 12[1], en werd héél even voorbijgestoken door een exemplaar met 47 snaren, dat echter binnen het jaar, na intensief toeren door een wakkere muzikant ontmaskerd werd als een harp.

Contrabas[bewerken]

Zoek de guitarronista, en beschrijf zijn door schaamte aangevreten trekken.

De voornaamste ontstaansreden van de basgitaar schuilt in het onnoemelijk onpraktisch karakter van de contrabas, een kast van een instrument waarmee gemakkelijk twee personeelsleden konden worden beziggehouden: één voor het nemen van de noten op de hals van het instrument, en één om in lagere regionen de snaren te beroeren met strijkstok of enig plukgerief. De muzikanten moesten dan ook over forse ledematen beschikken, want de snaren konden gemakkelijk drie centimeter dik zijn. Kort na de Tweede Wereldoorlog werd nog een poging gedaan om het nemen van de noten te mechaniseren, zodat beide functies door één persoon konden worden uitgevoerd, maar de uitvinding bleek een doodgeboren kind: toen halverwege de XXste eeuw in het kielzog van de elektrische gitaar de elektrische basgitaar werd op de markt gebracht, verdween de contrabas naar het Rijk der Schaduwen en Legendes. Alleen in orkesten die zich specialiseren in historische uitvoertechnieken vind men deze monsters nog terug: zelfs in reactionaire traditionele orkesten zoals het beruchte Wiener Philharmoniker worden nog uitsluitend basgitaren gebruikt.

Guitarrón[bewerken]

De eerste memorabele poging om van de traditionele gitaar een instrument te maken dat de omvangrijke en moeilijk te bespelen contrabas kon vervangen in mobiele orkestjes, mondde uit in de Mexikaanse guitarrón, een woord dat niet meer betekent dan "grote gitaar". Een guitarrón ís helemaal niet groot: het is de gemiddelde Mexicaan die klein van stuk is. Maar het woord is gebleven. En de snaren zijn wél een stuk dikker dan die van een gewone gitaar. En het zijn er bovendien zes. De guitarronista dient dus, net als zijn onfortuinlijke contrabascollega's, een ferm paar poten aan zijn lijf te hebben. Buiten de Mexicaanse mariachi-orkestjes is het instrument echter nooit van de grond gekomen, vooral omdat het zo een belachelijk zicht is: guitarronistas kunnen zich nog onder een enorme sombrero verschuilen, maar elders kan dat niet. En zes snaren is en blijft te veel voor een basinstrument.

Akoestische basgitaar[bewerken]

Ook door middel van technologische innovaties, zoals de hier getoonde "dubbele basgitaar" (links) en de "schootstaalbasgitaar" (rechts), proberen basgitaristen hun minderwaardigheidsgevoel te bezweren.

Een gitaar bouwen met een iets groter klanklichaam dan de gewone gitaar, maar een naar verhouding langere hals, en, vooral, slechts vier snaren, en wat hulp van gitaarfrets (die metalen dwarsbalkjes) om de noten makkelijker te vinden, was een logische, maar qua klankvolume ondermaatse stap. Gelukkig was intussen (we naderen tenslotte het midden van de XXste eeuw) de microfoontechnologie er sterk op vooruitgegaan, en kon het zwakke geluid wat versterkt worden. Echter, de klankkast nam de versterkte trillingen voor een deel weer op, aldus de door audiofanaten zo gevreesde vicieuze cirkel creërend, die deze mensen wereldwijd "feedback" noemen, een eindeloos aanzwellend gegil dat onaangenaam in het zich ontbindende oor ligt.

Elektrische basgitaar[bewerken]

De definitieve oplossing lag in het slaafs imiteren van wat met de gitaar was gebeurd: geen klanklichaam meer, maar een sierlijk vormgegeven dikke plank, en meer verantwoordelijkheid voor het microfoongedeelte. Een trend naar steeds luider presterende versterkers deed de rest, en sinds het einde van de jaren '60 is het niet ongewoon meer om de prestaties van een basgitarist weer te geven met behulp van de Schaal van Richter. Het gaat hier uiteraard niet over muzikale prestaties, maar louter om het verplaatsen van lucht.

Opleiding[bewerken]

Basgitaristen krijgen nog steeds geen echte opleiding, omdat mét de contrabas ook de contrabasleraren van het toneel verdwenen, en de plaats van de contrabassisten werd ingenomen door "gitaristen op overschot". De gitarist op overschot is de derde gitarist in een groepje waarvan de vierde persoon de drummer is. De technisch en rekenkundig minst begaafde gitarist wordt dan door de anderen overgehaald om zich uit te leven op een gitaar met minder snaren, en waarop minder noten tegelijk gespeeld hoeven te worden. De ongelukkige beperkt zich dus in den beginne tot losstaande noten die min of meer bij de akkoorden van de anderen passen, en ontwikkelt zo gaandeweg een eigen stijl, aangevuld met invloeden (lees: afkijken) van andere, meer gevorderde basgitaristen.

Solo en slap[bewerken]

Om zich af te zetten tegen het misprijzen van gitaristen, hebben basgitaristen gaandeweg een arsenaal van technieken opgebouwd waarmee ze trachten te bewijzen dat ze meer zijn dan ontoereikende gitaristen. De beroemdste (en beruchtste) techniek is die van de "slap", waarbij de snaren zodanig mishandeld worden dat er in het beste geval aangetoond wordt dat een basgitarist geen gitarist is, maar zelfs het niveau van de drummer niet haalt, en diens ritmes en klanken probeert te imiteren. Deze concurrentie zorgt dan ook nog eens voor spanning tussen deze twee minder gegadigden, terwijl zij juist eensgezind ten dienste van de anderen zouden moeten staan. Talloze bands zijn gesplit omwille van een solerende basgitarist, en veel creatief werk is zo voor de mensheid verloren gegaan.

Beroemde basgitaristen[bewerken]



Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
18 februari 2013
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.



Notenbalk[bewerken]

  1. De beruchte "Dirty Dozen" basgitaar van Kevin McKevin, basgitarist bij de Ludicrous Seven, de Iers-Schotse "progressive rumbaband" uit Zweden.
  2. Was van 1976 tot 1981 de basgitarist van de vermaarde Dr. Teeth and The Electric Mayhem, en oppas van de drummer aldaar. Hoewel rechtshandig, speelde hij linkshandig uit eerbied voor zijn idool, Paul McCartney. Floyd beïnvloedde talloze basgitaristen, hoewel deze dat ontkennen.