Dodo

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Dodo
Dit was een dodo
Dit was een dodo
Taxonomische indeling
Rijk Dieren
Stam Wervelachtigen
Klasse Wandelvogels
Orde Bommenwerpers
Familie Schaakmattenkloppers
Geslacht Uiteindelijk wel, allemaal
Algemene informatie
Voedsel Paling in 't groen
Maximale leeftijd Tussen 5 en 150 jaar
Familie van Kerstkalkoenen
Geschikt als huisdier Geschikt voor mensen met een slecht karakter
Specifieke gedragseigenschappen Onvoorspelbaar en venijnig, absoluut te mijden
Leefgebied Hiernamaals, voorheen Mauritius
Intelligentie Houdt Hield van schaken en kruiswoordraadsels
Natuurlijke vijanden Mensen en honden
Wordt gebruikt voor verkoop Er is veel vraag naar de zeldzame skeletten
Uiterlijke kenmerken
Kleur Bleekgrauw-grijsbeige
Huidbedekking Pluimen
Aantal poten Twee
Waarin het leeft Laagbijdegronds
Speciale kenmerken Loopt Liep vaker achteruit dan vooruit
Socialitieit Clubdier (schaken en darts)
Aaibaar Absoluut niet: bijt al wie het probeert
Portaal  Portaalicoon Biologie


Wie goed lijkt, toch grosso modo,
op een kip én Quasimodo,
is een Marsman of een dodo!!

~ Goethe tijdens één zijner legendarisch geworden gesprekken met Kapitein Overduidelijk.
Metro boulot metro dodo.
~ De gewone weekdag volgens een inwoner van Parijs.

De dodo (Dodus kinnekedodus) is een uitgestorven vogelsoort die, althans volgens diegenen die hem het laatst in leven hebben gezien, het midden hield tussen een slachtensklare kalkoen en een zeemeeuw. Vooral het slachtensklare moet deze observators aangesproken hebben, aangezien zij ze allemaal panklaar hebben gemaakt, en dit binnen een tijdspanne van zo'n vijftig jaar (ca. 1600-1650). Dit gebeurde op Mauritius, een schattig doch moeilijk te bereiken eilandje in de Indische Oceaan.

Herkomst, glorie en ondergang[bewerken]

Hoe een loopvogel een dergelijk afgelegen eiland ooit heeft bereikt, wordt door eminente kenners zoals Professor W. Druyff verklaard aan de hand van de "Cogito ergo amitto" (Ik-denk-dus-ik-laat-gaan)" theorie. Volgens deze theorie verliest een levend wezen een eigenschap wanneer het denkt dat het deze eigenschap niet meer nodig zal hebben. Dit is een duidelijke afwijking van de algemeen gangbare evolutieleer, waar geen sprake is van wat een wezen denkt al dan niet te moeten kunnen. Het is net deze verkeerde inschatting die het einde betekende van de dodo. Intensief onderzoek van één der zeldzame skeletten, waarbij gebruik werd gemaakt van de meest geavanceerde technologie, leverde een interessante reconstructie op van de evolutie van deze eigenaardige dieren, gaande van de nacht der tijden tot ca. 1650.

De vliegende dodo[bewerken]

Naar schatting zo'n tweehonderdduizend jaar geleden kwam een vlucht kleine, elegante vogels, gemeenschappelijke voorouders van de kolibrie, voorlopig "dowibri's" gedoopt, op weg van West-Afrika naar Australië, even uitblazen op een tot dan tijdens hun trektochten onopgemerkt eiland. Het eiland bleek alles te hebben dat een vogel maar kon wensen, en niets dat een vogel maar kon verwensen. De helft van de groep bleef ter plaatse en ontwikkelde zich tot de uiteindelijke dodo, de rest vloog verder en ontwikkelde zich tot de uiteindelijke kolibrie. Dat gebeurde natuurlijk niet in Australië: een deel van de groep bleef daar en ontwikkelde zich tot de kiwi. Het waren de dapperen die doorvlogen naar het Amerikaans continent die zich ontwikkelden tot de kolibrie. Evolutieleer kan soms eenvoudig zijn. Maar er moeten al eens serieuze afstanden afgelegd worden, dat wel. Survival of the fittest, wat u zegt.

De wandelende dodo[bewerken]

Eenmaal gewend aan een comfortabel en geregeld leven, met regelmatige bezoeken aan de schaakclub en aan de aan diverse dodogoden gewijde heiligdommen, en dagen die begonnen met een uitgebreid ontbijt op basis van paling in 't groen, legden zij over overlegden zij over het nut van hun vliegwerk. Het in de lucht houden van de immer zwaarder wordende lijven vergde steeds intensievere trainingen, en het gebrek aan natuurlijke vijanden liet deze oefening steeds belachelijker schijnen. Beslist werd dus om het vliegen af te schaffen, en binnen de twee generaties was er geen dodo meer te vinden die kon vliegen, en werden verhalen over vliegende dodo's afgedaan als mythes.

De dode dodo[bewerken]

Het sterrenbeeld van de dodo (zuidelijk halfrond)

Het bezoek van Nederlandse zeevaarders aan Mauritius omstreeks 1600 betekende het begin van het einde voor de dodo's: onbekwaam geworden om te vliegen, en beperkt in hun bewegingen door hun omvang en gewicht (een dodo werd gemakkelijk 25 kilo zwaar, voor een omvang te vergelijken met die van een struise kalkoen), waren zij een gemakkelijke prooi van de al maandenlang op wormstekige scheepsbeschuit levende zeelieden. Een halve eeuw later werd de vermoedelijk[1] laatste dodo bij opbod verkocht, en na de maaltijd werd het skelet ten geschenke gegeven aan het Amsterdams Stedelijk Museum, waar het nog steeds te bezichtigen is. Deze laatste dodo werd liefkozend "Dorus" genoemd.

Naamgeving[bewerken]

Het waren deze zeevaarders die het dier de naam "dodo" gaven, naar een sterrenbeeld in de dierenriem van het zuidelijk halfrond (21 maart tot 20 april). Het had de astrologische wereld altijd verdroten dat men dat teken niet kon verbinden met een levend wezen, en de opmerkelijke gelijkenis leverde meteen de kans om de van een totaal willekeurig en kinderlijk klinkend naampje voorziene constellatie aan een echt dier te koppelen. Het was meteen ook een mooi symbolisch gebaar in de richting van de uitgeroeide unieke diersoort, die op deze manier aan het firmament kon blijven verder leven.

De dodo in de populaire cultuur[bewerken]

DodoAlice.GIF

De dodo is altijd tot de verbeelding blijven spreken, en is sinds 1650 niet meer uit de literatuur en andere culturele activiteiten weg te denken. De dodo duikt her en der op als logo, als onderwerp voor boekomslagen, en als spreekwoordelijke aanduiding van een erg dood iemand of initiatief.

Dodo Blues[bewerken]

De "Dodo Blues" was een hit voor de Spaanse zanger Pablo Escobar in 1965, en een voorafschaduwing van de monotone dreun die enkele decennia later synoniem zou worden voor popmuziek. Het idee achter het liedje is dat het in de toonaard C staat, alleen het C-akkoord bevat en een melodie heeft die uit louter C's bestaat. De aardigheid hiervan is alleen duidelijk voor muzikanten uit de Latijnse wereld, waar noot, akkoord en toonaard C "do" genoemd worden. Het lied was extra populair in gebieden met Frans als voertaal, waar "faire dodo" zoveel betekent als "gaan slapen".

Dodo in Wonderland[bewerken]

Lewis Carroll maakte van de dodo het hoofdpersonage van zijn beroemdste roman, "Dodo in Wonderland", waar deze figuur wordt voorgesteld als een statige personage met verdacht veel op mensenhanden lijkende vleugeluiteinden. Dingo Dodo, zoals hij voluit heet, maakt daar kennis met de meest uiteenlopende personages, waaronder een bizar blond meisje, en een dikke tweeling.

D'ode aan de dodo[bewerken]

  • De Antwerpse dichter Paul van Ostaayen droeg in 1919 zijn vermaard gedicht "D'ode aan de dodo" (uit de bundel "Dierenleed en kinderverdriet") op aan deze vogel:
Dodo, kinneke do,
Slaapt, en dodo oogskes toe:
Ebde vaak, moet dodo slapen.

Dodo, kinneke do,
Eet, en dodo bekske wijd:
Ebde trek, moet dodo eten.

Dodo, kinneke do,
Ligt, en dodo testament:
Ebde schrik, moet dodo sterven.

Dodo, kinneke do.
Parkiet2.jpg
Vogelvrijverklaarden

Aanvink · Adelaar · Badeend · Blinde vink · Buismus · Dodo · Duif · Eend · Gans · Grondmus · Kalkoen · Kiek · Kiwi · Kleiduif
Kolibrie · Meeuw (poëzie & proza) · Kraai · Parkiet · Pauw · Pingu · Roodborstje · Schieteend · Tepelaar · Twitter · Uil · Zeurkip · Zwaan


Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
13 januari 2014
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.


Notenbalk[bewerken]

  1. Er waren achteraf nog schaarse, niet verifieerbare meldingen van dodo's, de laatste in 1695).