IJssel

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Eén der vele IJssels
Rivier.gif
Rivier.gif
Haardlezen.JPG
WAARSCHUWING VOOR ONERVAREN LEZERS
Deze pagina is onmenselijk laaaaaaaaaaaang, en wordt dus bij voorkeur gelezen
tijdens de lange winteravonden, wat de houdbaarheid ervan beperkt tot de periode
21 december - 21 maart
Bouncywikilogo.gif
Voor de uilskuikens die de afgelopen eeuwen onder een rots hebben gelegen zonder krant of Twitter, heeft Wikipedia ook een artikel over: IJssel.

De IJssel is een verzamelnaam van rivieren waarvan men in ieder gewest, provincie, district of wat dan ook in het Nederlands taalgebied er één van heeft.

Etymologie[bewerken]

De herkomst van de naam IJssel is bij alle gevallen hetzelfde[1]. De ontdekker van de rivier liep telkens hartje winter rond door het land op zoek naar een warm hutje. En koud dat het er was! Het stormde, vroor, sneeuwde en wat dan ook totdat de arme ziel het niet meer aankon en riep:

 
 
Wat een IJSHEL!
 

 

Toen viel hij in het water. 's-Nachts schreef deze in het dagboek zijn bevindingen maar door de koude was hij helemaal in de war. Ten eerste schreef -ie ijshel verkeerd, en vermeldde hij dat het de naam van de rivier was.

Lijst van IJssels[bewerken]

RedelijkLangLijstje.GIF

Aangezien er meerdere landen zijn waar Nederlands word gesproken, waar ook nog eens meerdere gebiedsdelen zijn, kun je ook nagaan dat er onmeunig veel IJssels zijn.

Nederlandse IJssels[bewerken]

Om te beginnen zijn er in de Europese gebiedsdelen van Nederland twaalf IJssels, en buiten Europa zijn het er nóg drie.

Groningse IJssel[bewerken]

(Gronings: Iesel) De meest noordelijke IJssel. Deze is tevens de jongste natuurlijke[2] IJssel, aangezien het stroomgebied is ontstaan na inpoldering van stukjes Lauwersmeer en Waddenzee. Een boer die op vakantie ging liet per ongeluk de kraan openstaan waardoor er al gouw een nieuwe rivier ontstond, dwars door de polder. Tegenwoordig is het huis ingestort waardoor er een meertje ontstond dat nu fungeert als bron.

Friese IJssel[bewerken]

(Fries: Issel) Ergens in de Stellingwerven begint een beekje die uiteindelijk bij Zurich uitmond in zee. Van oorsprong was het een erg kronkelige stroom, totdat de mens zich ermee ging bemoeien. De bredere stukken toverde men om in meren zodat men lekker kon zeilen[3] en de rest werd verwaarloost. Sporen daarvan zijn nu slootjes waar Friese kinder doen fierljeppen[4].

Drentse IJssel[bewerken]

(Drents: Iselt) De enige rivier in Drenthe, op de Hunze en enkele andere na. Erg bijzonder is deze trouwens ook niet. En bekend ook niet. Er valt dus niet veel over te schrijven, behalve dat deze er is. Het houdt hier dus op.

Overijsselse IJssel[bewerken]

(Sallands: Ieselt) In het gebied aan de andere kant van de IJssel[5] stroomt een nogal aparte IJssel. Deze stroomt van boven naar beneden en dan met een middelvinger naar de natuurwetten van beneden naar boven om daarna op een relatief onlogische plek uit te monden, namelijk zijn eigen bron zodat de cirkel rond is. Erg natuurlijk is deze rivier niet, het is een boomstamrivier in een pretpark.

Flevolandse IJssel[bewerken]

(Flevolands: Eisul) Stiekem is dit gewoon een voortzetting van de Gelderse IJssel, maar dat mag ik niet zeggen van de geheime dienst.

Gelderse IJssel[bewerken]

(Veluws: n'Iesel) Deze aftakking van de Rijn begint ergens [[Arnhem|in de buurt van een brug die te ver lopen is]], en langs allerlei oude stadjes, kleine stadjes, hopeloze stadjes en nog meer stadjes stroomt richting de Flevolandse IJssel, die eigenlijk dezelfde zijn[6]. Het is de bekendste IJssel, waarschijnlijk omdat deze als enige groot begint. Minkukels willen dat deze als enige recht heeft om IJssel genoemd te worden, zelfs Wikipedia trapt erin. Ons maken ze natuurlijk niet wijs.

Utrechtse IJssel[bewerken]

(Utrechts: Àaisul) Een stroompje dat ergens in de Utrechtse Heuvelrug begint, en rustig aan door het land stroomt. Uiteindelijk kapt deze ermee in het Gooimeer. Ontdekt is deze nooit, hij is erg goed verstopt in de bossen, en het bestaan van deze rivier is puur gebaseerd op mythes.

Noord-Hollandse IJssel[bewerken]

(Amsterdams: Èèsûl) Een van oorsprong leuk riviertje dat parallel stroomde met de Amstel uitmondende in het IJ. Nu hebben de Mokumers er een oude stinkende gracht van gemaakt. Schandalig.

Zuid-Hollandse IJssel[bewerken]

(Haags: Ààseul) Vraag de doorsnee Zuid-Hollander naar de IJssel en hij/zij zal verwijzen naar deze, een gekanaliseerde rivier die plaats heeft moeten maken van de o zo machtige Randstad[7]. Er stroomt heel schoon drinkwater in de Zuid-Hollandse IJssel, dat ook zeker daarvoor gebruikt word. Dit is te danken aan de vele ontreinigingsmiddelen, zoals chloor, thorium maar vooral polonium.

Zeeuwse IJssel[bewerken]

(Zeeuws: Ejsel) Dit is de enige zoute IJssel. Deze getijdenrivier die de Noordzee met de Vlaamse havensteden verbind, is ook een welbekend vakantieoord. Vele Duitsers toeristen verblijven hier tijdens vakantiedagen en feestdagen. Hoe dat kan is een raadsel, aangezien het zeewater waar men maar al te graag inzwemt erg koud is[8].

Noord-Brabantse IJssel[bewerken]

(Brabants: Ajsul) Eén van de vele watertjes in het gebiedsdeel dat de Republiek van het hertogdom veroverde[9]. Mocht je je afvragen waar men de room vandaan haalde voor in de Bosche bollen? Hier is het antwoord: uit die IJssel! Door de vele koeien die zichzelf melken boven de rivier en de onregelmatige stroomsnelheid ontstaat er room in plaats van water. Hiermee is de Noord-Brabantse IJssel de zoetste van alle zoetwaterrivieren.

Limburgse IJssel (Ten oosten van de Maas)[bewerken]

(Limburgs: Hààààjsuhl) Dit bergstroompje in Zuid-Limburg is een van de vele. Er is vast een één of ander burgje langs, over of ingebouwd. Maakt niet uit... Dit is de op één na schoonste[10] IJssel (dé schoonste is die van Zuid-Holland). Anders dan zijn Vlaamsche tegenhanger, een zeer brede rivier.

Antilliaanse IJssels[bewerken]

In exo-Europees Nederland zijn ook nog de benodigde IJssels te vinden.

Sabase IJssel[bewerken]

(Engels: Eyegisel Rio) Deze rivier is de enige zoetwaterbron van het eiland. De stroom begint aan de top van de berg en kronkelt langzaam de Caraïbische Zee in. Ondertussen tappen de eilandbewoners stiekem het water af, gewoon omdat ze het overvliegen van drinkwater of aanleg van onderzeese riolering niet zien zitten. Dit is niet uit luiheid, maar uit zuinigheid.

Statiase IJssel[bewerken]

(Spaans: Río Isla) Op het eiland van de Heilige Eustachius is een beekje dat de Spaanse kolonisten al hun drinkwater vandaan haalde. Ook nu, heden dag, zijn er Spaanstaligen die uit de beek snoepen.

Bonairse IJssel[bewerken]

(Papiamentu: Rio Ysel) Op Bonaire, of om precies te zijn het onbewoonde Klein-Bonaire, stroomt een bescheiden riviertje. Vanaf de zomer is de rivier opgedroogd, tot na de winter het ijs smelt en er dus weer water stroomt.

Vlaamse IJssels[bewerken]

In het gele land van de zwarte leeuw geeft het ook vijf IJssels.

Antwerpse IJssel[bewerken]

(Antwerps: 't Eysël) Ooit een majestueuze rivier, die uitmondde in de Schelde. Maar met de uitvinding van de beschaving heeft men in de delta van de IJssel een stad gebouwd. De oorspronkelijke rivier is praktisch gedegradeerd tot beek, en op sommige stukken een verzameling sloten. De delta staan tegenwoordig bekend als de Antwerpse Ruien, waar de moderne stad overheen is gebouwd, afgesloten van de buitenwereld.

Limburgse IJssel (ten westen van de Maas)[bewerken]

(Limburgs: Èèèejsehl) In het Haspengouw stroomt nóg een rivier die Limburgse IJssel genoemd wordt. Dit is een brede rivier die vruchtbaarheid (zowel in de grond als in de baarmoeder) in het gouw bracht. Anders dan zijn 'Ollandse tegenhanger, in de bergen heuvels.

Oost-Vlaamse IJssel[bewerken]

(Oost-Vlaams: t-Eisël) Of eigenlijk de oostelijke oever van de majestueuze Vlaamse IJssel, die het oude gewest in tweeën splijtte. De oostkant maakte van de rivier een belangrijk havengebied, waardoor nu men het ziet als helemaal Oost-Vlaams.

Vlaams-Brabantse IJssel[bewerken]

(Brabants: Aaisel) De wat vroeger de (Zuid-)Brabantse IJssel genoemd werd en dwars door Brussel stroomde, droogt nu steeds verder op met als oorzaak de verfransing der omgeving. Om de rivier te redden, want het is een leuk riviertje, heeft men plannen ontwikkeld om de rivier te verleggen, zodat deze dwars door Nederlands taalgebied stroomt.

West-Vlaamse IJssel[bewerken]

(West-Vlaams: IJschel) Of eigenlijk de westelijke oever van de grootse Vlaamse IJssel, die de oerregio in tweeën deelde. De westkant gebruikte de rivier altijd al als drinkwaterbron en rioolafvoer, net zolang totdat men het ging beschouwen als volledig West-Vlaams.

Nog meer IJssels[bewerken]

Omdat het Nederlands taalgebied nog verder uitstrekt, zijn er hier nog een paar.

Surinaamse IJssel[bewerken]

(Surinaams: IJsel) Eén der vele kreken in de voormalig Nederlandse kolonie. Vanuit het Wilhelminagebergte stroomt deze dwars door de Sipaliwinisavanne waarna deze opdroogt. Niet heel bijzonder dus.

Zuid-Afrikaanse IJssel[bewerken]

(Afrikaans: Ysil) Toen de Zeeuwse kolonisten op de kaap de bijhorende stad wilden stichtten hadden ze drinkwater en afvoer nodig. Gelukkig was er een IJssel in de buurt! Vaak wordt deze rivier geëerd want zonder die IJssel was de toegang naar Indië onmogelijk en had Holland nooit een machtig en rijk land kunnen worden.

Arubaanse IJssel[bewerken]

(Papiamentu: Rio[11]) Zoals de IJssel hier vloeit, vloeit zij nergens Dit schreef een eenzame gepensioneerde dichter tijdens zijn laatste jaren wonende op het eiland. Ook nu word de Arubaanse IJssel gezien als de mooiste ter wereld.

Curaçaose IJssel[bewerken]

(Spaans: Isla Río)

Sint-Maartense IJssel[bewerken]

(Frans: Ysel)

Oude IJssel[bewerken]

(Duits: Issel) De enige IJssel die door twee landen stroomt, maar dat zit zo: De oude Romeinen schreven al over een Isala in het niet-veroverde Germania. Later zou rond de rivier het gouw Hamaland werden gesticht, dat midden in de middeleeuwen plots werd verdeeld tussen Gelre en Westfalen. De IJssel bleef. Deze word trouwens "oud" genoemd omdat deze als eerste bekend was als IJssel.

Duinkerkse IJssel[bewerken]

(Frans: Yssel)

New-Yorkse IJssel[bewerken]

(Engels: Ysle) Ofwel het riool. Toen Henry Hudson op Nieuw-Nederland strandde aanmeerde ontdekte hij het moerassige gebied van de rivier die de kapitein naar zichzelf noemde. Op z'n Hollands werd er een afwatering gemaakt zodat men er ko bouwen, de gracht kreeg in de volksmond al snel de naam IJssel. Zelfs toen de Engelsen de Nederlandse kolonie annexeerden bleef de naam. Nu is het een afgedankt riool. Een schande.


GelGroDreOve.png
De skriever van deze artikel kömp uut 't oosten van 't laand!
GelGroDreOve.png

}


Lijsten.jpg Lijst der Lijsten

25 racistische dingen die we heel normaal vinden · 50 voorwerpen om een olifant mee dood te gooien
100 beste dingen om te zeggen in een rechtbank ·
100 dingen die je niet voor een rood stoplicht moet doen · 100 slechtste manieren om slecht nieuws te vertellen
Alfabet · Dingen die de overheid je liever niet vertelt · Dingen die je niet op een schoolcomputer moet doen
Gamejargon · Getallen met een speciale betekenis · Grote getallen · Hoe bespaar je geld?
IJssel · Kindertelefoon · Mensen die lachend stierven · Nederlandse uitdrukkingen en gezegden
Niet bestaande dingen · Slechte versiertrucs · Steden en gehuchten (België & Nederland)
TV-programma’s die nog niet bestaan maar wel een succes zouden worden
Veelgestelde vragen · Verkeersborden · Verkeerstheorieexamen · Vragen des Levens
Wapens die niet bestaan maar wel zouden moeten bestaan · Wereldrecords

Referenties[bewerken]

  1. Wat trouwens op puur toeval berust
  2. Op de originele bron na
  3. Want dat vonden ze leuk
  4. Ook dat vinden ze leuk
  5. De Gelderse weliswaar
  6. De Gelderse IJssel is schizofreen
  7. Om precies te zijn de zuidvleugel ervan
  8. En nog wel zónder winterjas, de bikkels!
  9. Dat op zijn beurt weer deel uitmaakte van Spanje
  10. Voor de Vlamingen, hier wordt niet vies bedoeld
  11. Niet schrikken, dit is slechts de naam in de volksmond. De officiële naam is gewoon Arubaanse IJssel