Karate

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Karatekayaaah.JPG

Dat nerveuze, dat parate:
ik hou écht niet van karate!

~ Drs. P over een hem enerverend verschijnsel.

Karate is een millennia oude, milieuvriendelijke en meditatiebevorderende Japanse wijze om bouwstenen te verkleinen tot voor een specifiek bouwproject gepaste afmetingen. De verkleining is letterlijk handwerk, en de variant waarbij ook het hoofd wordt gebruikt behoort tot de aan Oosterse gebruiken eigen mythevorming.

De mens bouwt en bezint[bewerken]

Drie aspirant-karateka's in hun klaslokaal, klaar om erin te vliegen. De in jeugdige overmoed omgegorde zwarte gordels worden hen overigens zo meteen afgenomen.

Het mysterieuze Oosten heeft sinds mensenheugenis op mysterieuze manier het mysterie "mens" weten te verbinden met de soms al even mysterieuze omgeving. Toen omstreeks 30.000 vóór onze jaartelling de eerste naar Japan overgezwommen Chinezen daar voet aan land zetten, bekroop hen de vreemde neiging om huizen op te trekken uit zongedroogde kleiblokken.

Wie bouwt die blijft[bewerken]

De bouwdrang is des te verbazender, omdat deze talloze millennia vooruitliep op wat toen in de rest van de wereld gebruikelijk was. Het smakelijk bakken van deze bouwstenen leidde niet alleen tot de term "baksteen"[1], maar ook tot het besef dat de immer groeiende populatie enkel vlot van deze bouwmaterie kon worden voorzien mits ze in groten getale en in één vastgelegd formaat te vervaardigen. Maar dit formaat kwam niet altijd van pas.

Wie denkt die bouwt[bewerken]

Het peinzen over een eenvoudige methode om gebakken bakstenen te verkleinen tot een aangepast formaat, zonder dit gebeuren tot een louter mechanische aangelegenheid te herleiden, pleit voor het intellectueel vermogen van deze vroege Japanners. Zij vonden de oplossing in het gebruiken van het hoofd om zich op een praktische techniek te concentreren, en het gebruiken van de rest van het lichaam, of toch een deel ervan, om de techniek ten uitvoer te brengen. Tegelijkertijd de natuur respecteren én geest en lichaam ontwikkelen: duurzame ontwikkeling avant la lettre. In een mum van tijd vond men de oplossing: het verkleinen, delen of splitsen van gebakken stenen door er met de zijkant van de hand (de snede zegt men daar ook wel) een welgeplaatste mep op te geven. Oefening baarde breuken en kunst, en een nieuwe techniek was geboren, voor de volle honderd procent milieuvriendelijk.

Naamgeving[bewerken]

De techniek had binnen de kortste keren een naam, en die was "KeiRaak Tikje", dat dan om redenen van efficiëntie door de betrokken administraties unaniem en spontaan tot "KRT" werd herleid, welk acroniem dan weer in brede lagen van de bevolking even unaniem en spontaan uitspreekbaarder werd gemaakt door er weer een minimum aan klinkers tussen te voegen, wat de nog steeds populaire term "Karate" opleverde. De term "KRT" wordt heden ten dage alleen in officiële documenten gebruikt, dit wil zeggen op bestelbonnen, facturen en, sinds het ontstaan van de nevenbetekenis als sport, ook in wedstrijdreglementen.

De kreet[bewerken]

Om echt impact te hebben, dient de slag vergezeld te gaan van een goed gesynchroniseerde en zorgvuldig geuite kreet. Deze wordt door ongeïnformeerde leken wel eens waargenomen als het luid uitschreeuwen van de term die de techniek beduidt, maar zij dwalen. De enige echte karatekreet is

"KAYAAAH!"

De karatekreet, waarover mythes de ronde doen als zou de kreet, mits goed uitgevoerd, zelfs zónder bijhorende slag op grote afstand dodelijk zijn, zorgt voor enige geluidsoverlast, en wordt daarom beschouwd als het enige niet volledig milieuvriendelijk aspect van de karatetechniek. Maar vergeleken met andere geluiden die op en rond een bouwwerf gehoord worden, valt deze hinder best mee: er zijn overigens nog nooit officieel klachten genoteerd.

Beoefenaars en graden[bewerken]

Wie karate beoefent, en de techniek voldoende beheerst om het bijpassende diploma te behalen, mag zichzelf "karateka" noemen. Er kan meer dan één diploma behaald worden, want er zijn gradaties te onderscheiden in de beheersing van de techniek. De diploma's zijn niet gemaakt van papier, maar van textiel. Ze bevatten ook geen tekst, maar drukken hun niveau uit door middel van een waaier aan kleuren. Het allereerste diploma dat kan behaald worden bestaat uit een witte gordel, het op één na hoogste uit een zwarte gordel. Er bestaat ook nog de zwarte gordel met een zilvergrijs lijntje erdoorheen, maar die is tot nu toe enkel behaalt door Suduku Shindogu-san, die het, als enige, presteerde om ook edelstenen met de hand te klieven, zelfs diamant (zie verder). Hoewel eender wie zichzelf een kleurige gordel kan ombinden, hebben alleen de authentieke karategordels de macht om de drager die specifieke, rustige en toch autoritaire uitstraling te geven die zo kenmerkend is voor de echte karateka. Ze worden ook uitsluitend in Japan vervaardigd, en geen enkele Chinese fabrikant is er al in geslaagd om die uitstraling mee te kopiëren.

Evenwicht tussen lichaam en geest[bewerken]

De hand van een beginnende karateka, en het bijhorend oefenmateriaal. Let op de groefjes in de suikerklontjes.

Belangrijk in het beheersen van karate, is het evenwicht tussen lichaam en geest: beiden dienen getraind, in op elkaar afgestemde stadia.

De geest[bewerken]

Elke aspirant-karateka start het theoriegedeelte van zijn opleiding met eindeloos en onafgebroken mediteren over de zin van het bestaan, en het zich concentreren over de zin van het bestaan van het vóór hem liggende suikerklontje (zie verder). Wanneer hij op het punt staat om beide zinnen als onbestaand te aanvaarden, is hij klaar om de eerste mep uit te delen. Elk stadium, van suikerklontje tot volwassen baksteen, wordt door een dergelijke relativeringsronde voorafgegaan.

Het lichaam[bewerken]

Elke aspirant-karateka start het praktijkgedeelte van zijn opleiding met eindeloos en onafgebroken klieven van suikerklontjes. Deze oefensuikerklontjes zijn te onderscheiden van alledaagse klontjes door de inkeping die dwars over het breedste oppervlak loopt, en de beginnende karateka een handje moet helpen om snel een bevredigend resultaat te boeken, en aldus de moed niet te snel op te geven. Wanneer dit stadium doorlopen is, wordt overgeschakeld op vlakke suikerklontjes, die niet meer te onderscheiden zijn van alledaagse klontjes. De gegleufde klontjes inspireerden aan het einde der XXste eeuw een Belgische suikerfabrikant, die de klant de mogelijkheid wou bieden om moeiteloos klontjes te halveren, en aldus een bijdrage wou bieden aan de strijd tegen obesitas.

Bij het praktijkgedeelte hoort ook het oefenen van de kreet, en tijdens de eerste sessie worden oordopjes verstrekt, die geleidelijk achterwege worden gelaten naarmate de aankomende karateka immuun wordt voor zijn eigen kreet. In een nóg verder stadium leert hij ook immuun worden voor de kreet van een naburige karateka.

't Misverstand[bewerken]

Oosterse gebruiken zijn zonder uitzondering onderhevig aan mythevorming, en ook karate vormt daarop geen uitzondering. Zo worden in het Westen de beoefenaars van karate vaak weergegeven als zonderlingen die proberen om een baksteen te breken met hun hoofd. Dit misverstand spruit voort uit een eenmalige gebeurtenis, die plaats had in Okinawa, in 1483. Toen vroeg een onoplettende karateleerling aan zijn meester hoe hij een bepaalde baksteen moest aanpakken, waarop de moegetergde meester, die zijn uitleg al zeven keer gedaan had, tegen de leerling repliceerde: "Gebruik toch eens je hoofd!". De rest is geschiedenis, en die geschiedenis werd mythe. Elke karatemeester kent de anekdote, en zal nooit, zelfs tegen de meest onoplettende leerling, deze uitdrukking nog gebruiken.

Het bereik[bewerken]

De techniek is in praktijk strikt beperkt tot door de mens samengestelde stenen: millennialang waren dat bakstenen, in de XXste eeuw kwamen daar ook betonstenen bij. Dit laatste was een nauwelijks opgemerkte inhaalbeweging (zie verder), omdat XXste-eeuws beton bij uitstek wordt geassocieerd met moderne technologie: er was op dergelijke werven weinig vraag naar karateka's. De na de Tweede Wereldoorlog verschenen plastic bouwstenen van de firma Lego werden door karateka's met belangstelling gadegeslagen, maar de eerste pogingen om een Legoblokje met de hand te klieven waren teleurstellend. Tot op heden wordt in karatemilieu's nog gediscussieerd over het erkennen van het handmatig klieven van Legoconstructies, door niet op een steentje, maar op de voeg tussen twee steentjes te mikken. Legogebruikers zijn voor die optie te vinden, omdat ze perspectieven biedt op het vlak van efficiënte ontmanteling van grote Legostructuren, maar zeer weinig karateka's blijken geassocieerd te willen worden met speelgoed[2]. Een doodlopend spoor dus.

Karate en diamant[bewerken]

Suduku Shindogu-san tijdens de Wereldtentoonstelling van 1885 in Antwerpen, klaar om een partij ruwe diamant te klieven. Hier wordt meer precies het ceremonieel dansje weergegeven, waarmee elk kliefproces begint.

De eenheid waarmee de grootte van een diamant wordt aangegeven, "karaat", is van de naam van de hier behandelde techniek afgeleid, en dat hebben we te danken aan karatemeester Suduku Shindogu-san, die in 1885 op de Wereldtententoonstelling in Antwerpen aan het werk was gezien door lokale diamantairs. De man slaagde er namelijk in om niet alleen bakstenen, maar ook edelstenen met de hand door te hakken, met als hoogtepunt van zijn voorstelling het in een voor de diamantindustrie perfect bruikbare vorm klieven van een ruwe diamant. Om niet alleen zijn ongehoorde kracht, maar ook zijn precisie te demonstreren, kliefde hij steeds kleinere diamanten, en legde die dan mooi, van groot naar klein, op een rijtje. Dat rijtje had een zodanig mathematisch precies verloop, dat de toekijkende diamantairs hem na de voorstelling contacteerden, de afmetingen van de gekliefde diamanten controleerden en toelating vroegen om de naam van zijn techniek te gebruiken als maateenheid voor diamant, ter vervanging van het moeilijk hanteerbare "grein".

Sport en come-back[bewerken]

De voorstellingen van Suduku Shindogu-san in Antwerpen hadden nog een ander interessant gevolg: menig aanwezig Europeaan zag er een sport in. Zeer tegen de zin van de Japanse karateka's werd karate dan ook in 1886 opgenomen in de lijst van officieel erkende sportbeoefeningen, subsidieerbaar en al. Even opmerkelijk is de parallelle achteruitgang van karate als duurzame bouwtechniek, want de op de Wereldtentoonstelling aanwezige Japanners ontdekten daar andere, minder lichamelijke en geestelijke investeringen eisende technologieën voor het op maat krijgen van bouwstenen: tegen de eeuwwisseling was het gebruik van karate als bouwkundige techniek zo goed als verdwenen, en bleef ook in Japan enkel nog de sport over.

Pas een eeuw later, toen "duurzame ontwikkeling" een modeterm werd die elke politicus en bedrijfsleider diende te gebruiken, groeide er weer belangstelling voor deze traditionele techniek, en een beetje Japanner laat nu geen andere technieken meer toe wanneer bij de bouw van zijn woning bouwstenen op maat moeten worden gebracht. De sport blijft evenzeer bestaan, en heeft er intussen de functie van zelfverdedigingstechniek" bijgekregen, "Een niet te onderschatten pluspunt in deze steeds gewelddadiger wordende maatschappij.", aldus Bjorn Bjornson, voorzitter van de International Karate Encouragement Association.

Karate als wapen[bewerken]

Een door geen enkele autoriteit erkende karatebeweging, de in 1937 door de Japansgezinde Chinees Wang Jingwei opgerichte Wakkele Alelte Nobele Genelatie, tracht onvermoeibaar de karatetechniek te promoten als wapen, te gebruiken in man-tot-mangevechten. Wang stichtte de beweging bij wijze van bijdrage aan de Chinees-Japanse entente, en werd, mede dankzij het vernuftige idee om deze toepassing officieel als zelfverdedigingstechniek aan te prijzen, over het hoofd gezien na de capitulatie van Japan in 1945. In werkelijkheid wou Wang er speciale militaire commando-eenheden mee opleiden, en deze inzetten, in Japanse dienst, op terreinen die ongeschikte waren voor grootschalige operaties.


Bobsleebeer.jpg
Nutteloze verspillingen van energie en tijd

Atletiek · Badminton · Basketbal · Biatlon · Boksen · Bowlen · Bridge · Bukkake · Cricket · Curling · Dammen · Darts · Discussie · Fierljeppen · Formule 1
Golf · Heuvelspotten · Hockey · Hoken · Honkbal · IJshockey · In Die Kar · Jeu de boules · Judo · Karate · Karten · King of the Hill · Klootschieten
Koorddansen · Korfbal · Lopen · Mandjebal · Marathon · Midgetgolf · NASCAR · Niezen · Onderwaterdammen · Paalzitten · Pingpong · Rollatorwerpen
Rugby · Schaatsen · Schaken · Skiën · Snelwandelen · Snooker · Strijken · Struukduken · Tennis · Trefbal · Turnen · Veldrijden · Voetbal · Volleybal
Vrije val · Waterglijbaanbobslee · Waterpolo (met haaien) · Waterskiën · Wielrennen · Wikiworstelen · Winkelwagenracen · Worteltrekken · Zeilen · Zwemmen

Olympische Spelen (van Mongolië) · Paralympische Spelen · Winterspelen


Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
1 april 2018
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.


Notenbalk[bewerken]

  1. Het zijn dus wel degelijk de Japanners, en niet de Belgen die van oudsher met een baksteen in de maag worden geboren.
  2. Professor W. Druyffs recente studie "Lego en karate: verstandshuwelijk of monsterverbond?" (Uitgeverij Den Dampenden Darm, Zevergem, 2018) vat de stand van zaken treffend samen.