Ladder

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit Artikel gaat over een Uitvinding.
Namelijk:
Ladder.
Ladder is uitgevonden door Derald Aldred
omwille van een afkeer van koekjes.
Van beambte of werkloze, tot van muren een bekladder,
neemt elkeen, zij't brav' of boze, ooit zijn toevlucht tot een ladder!

~ Promotietekst van Derald Aldred, uitvinder van de ladder.

Een ladder is een laagtechnologische constructie, die een levend wezen een route verschaft tussen twee voorheen onverbindbare plaatsen, die zich eender waar in een driedimensionale ruimte kunnen bevinden. De ladder behoort tot de zogeheten "regel-van-drieconstructies", omdat (minstens) één levend wezen twee plaatsen verbindt in een driedimensionale ruimte[1].

Ladderklim.GIF

Ontstaan[bewerken]

De ladder werd ergens in het begin van de IVde eeuw vóór onze tijdrekening[2] uitgevonden door de Britse Kelt (of Keltische Brit) Derald Aldred, die voor het maken van zijn cider een manier zocht om aan door wormpjes onaangetaste appels[3] te kunnen in appelbomen die te omvangrijk waren om nog geschud te kunnen worden, een van oudsher veel toegepaste oogsttechniek. Het vluchtige karakter van de jaarlijkse appeloogst weerhield deze cidermaker van het uitvinden van de trap, te meer daar in de Keltische woningbouw geen nood was aan dergelijke constructies.

Van des tongriems slecht gesneden, tot van tong immens veel radder,
neemt elkeen, en tot op heden, ooit zijn toevlucht tot een ladder!

~ Promotietekst van Derald Aldred, uitvinder van de ladder.

Ontwikkeling[bewerken]

Derald was oorspronkelijk van plan om een boomstam schuin in een appelaar te zetten, en daar tegenop te klimmen. Vooral na regenachtig weer bleek dat niet zo eenvoudig, wegens de gladheid van de stam. De volgende stap was het uitkiezen van een boomstam met op regelmatige afstanden uitstekende takken, waarop de voeten dan steun konden vinden. Omdat bij een boomstam van een serieus formaat deze vertakkingen te ver van de grond beginnen, had Derald de keuze tussen het afzagen van de takloze onderkant, wat een te korte stam opleverde, en het onderaan toevoegen van extra takken. Het toevallig naast elkaar zetten van twee dezer laatste ontwerpen leverde hem het verlossende beeld op van twee parallelle palen verbonden met dwarsliggers, wat bovendien een stabieler geheel opleverde. Na wat geschaaf aan zowel stammen als dwarsliggers, was de ladder geboren. Met het oog op commercialisatie, speelde Derald een tijdje met de letters van zijn voornaam[4], totdat hij het woord "ladder" het best vond bekken. Bij wijze van knipoog naar sceptici die zijn boomklimmen via oudere prototypes "sporten" noemden, legde hij meteen dat woord vast voor de dwarsliggers, aldus het woord "dwarsligger" liggen latend voor een ladderachtig concept dat het treinspoor zou worden.

Een ladder kan overal van pas komen.

Vormen en toepassingen[bewerken]

Deralds uitvinding bleek voor zijn stamgenoten té interessant om enkel in het appeloogstseizoen gebruikt te worden en de rest van het jaar in een schuurtje door te brengen. Weldra[5] zag men pogingen om bouwmaterialen hogerop te brengen, wat tot Keltische hoogbouw zou geleid hebben, ware het niet dat die architecturale ontwikkeling de pas werd afgesneden door het invoeren, door de Romeinen, van de in Rome al goed ingeburgerde appartementsgebouwen. Deze waren bovendien voorzien van trappen, een onverwachte concurrent voor de Keltische ladder. De Romeinen daarentegen waren opgetogen over de Keltische uitvinding, die het bouwen van fraaie maar dure stenen trappen in appelboomgaarden overbodig maakte. Met ladders kan men letterlijk alle richtingen op en uit, maar de meest populaire zijn diagonaal, verticaal, en, in mindere mate, horizontaal.

Van klein kindje tot volwassen, van 'oud peeke' tot 'pagadder',
neemt elkeen, ja zelfs paljassen, ooit zijn toevlucht tot een ladder!

~ Promotietekst van Derald Aldred, uitvinder van de ladder.

Diagonale of "schuine" ladders[bewerken]

Parijs, 1792: Jean-Marie Montgolfier, de jongere broer van Joseph-Michel en Jacques-Étienne, staat op het punt om een verticale ladder te gebruiken, onder het bewonderend toezien van de Garde Nationale.

De diagonale ladder zit het stevigst verankerd in het collectief geheugen, ook al omdat dit model het meest gebruikt wordt. Ook Deralds oorspronkelijke ontwerp was bedoeld voor diagonaal gebruik. Een ladder plat leggen scheen hem enkel interessant bij het opbergen ervan, en verticaal gebruik leek hem even onpraktisch als gevaarlijk, aldus de in de familie Aldred van oudsher mondeling overgeleverde memoires van Derald[6].

Verticale of "rechtoppe" ladders[bewerken]

Een ladder kan ook loodrecht tegen het aardoppervlak worden gezet, wanneer een diagonale positie te veel plaats inneemt, of niet elegant genoeg is. Verticale ladders zijn meestal definitief bevestigd aan de plaats waartoe zij toegang verschaffen, al worden er wel demonteerbare of zelfs in- en uitschuifbare modellen aangetroffen. Het bekendst is de brandladder, waarlangs men tijdens maandelijkse brandoefeningen werknemers netjes en ordentelijk, de laptop onder de ene arm en de overjas onder de andere, de gevel onder hun kantoorraam kan zien afdalen. Bijna even bekend is de ladder in een kous, maar experts in ladderkunde verwerpen dat idee, omdat er behalve een occasionele muis-met-ambitie nog nooit een levend wezen is opgeklommen. De sociale ladder, daarentegen, daar wordt even intensief opgeklommen als er wordt afgedonderd, en hoewel de gevolgen voor zowel rijke machtigen als arme kanslozen duidelijk aan den lijve worden gevoeld, wordt deze ladder dan weer afgekeurd omdat er nog nooit een fysiek tastbaar exemplaar van is gesignaleerd.

Horizontale of "platte" ladders[bewerken]

Een uitzonderlijk compleet zebrapad, met zebra's en al.

De tegenwerpingen van Derald ten spijt, zijn er uiteindelijk wél horizontale toepassingen van de ladder verschenen. De meest bekende is het zebrapad, al beweren puristen dat een ladder die op een wegdek is geschilderd te weinig mobiel om toe de ladders gerekend te worden. Daar wordt tegenin gegaan door breeddenkender creatievelingen, die opperen dat het zó weinig tijd vergt om een zebrapad aan te brengen enerzijds, en dat een aangebracht zebrapad zó weinig plaats inneemt wanneer het gewoon blijft liggen[7], dat deze eigenschappen als een milde vorm van mobiliteit kunnen beschouwd worden.

Traditionele, diagonale ladders worden ook wel horizontaal gebruikt om tijdelijk een gebrek aan een brug én de hierdoor ontstane vervoersbreuk te overbruggen: platte ladders, het eerder behandelde zebrapad daargelaten, worden dus niet doel- of gebruiksbewust ontworpen.

Treinsporen met hun dwarsliggers worden doorgaans niet tot de ladders gerekend, omdat bij dat type transport de dwarsliggers niet rechtstreeks in contact komen met de gebruiker van de "ladder".

Van gedierte weggevlucht, ('Daar, onder 't groene gras een adder!'),
neemt elkeen, steriel of vruchtbaar, ooit zijn toevlucht tot een ladder!

~ Promotietekst van Derald Aldred, uitvinder van de ladder.

Andere ladders[bewerken]

Gedreven laddergebruikers overstijgen zelfs de in aantal sporten beperkte ladder.
  • Touwladder - een uiterst instabiel, maar bijzonder compact opbergbaar model, waarvan de zijkanten uit touw zijn gemaakt. De opmerkelijke soepelheid[8] ervan brengt met zich mee, dat de touwladder aan beide kanten goed bevestigd dient te worden, of op z'n minst aan de kant die zich het verst van het middelpunt der aarde bevindt. De sportiviteit die het betreden der sporten met zich meebrengt, verbindt deze ladder naadloos met de reden waarom Derald Aldred de treden "sporten" heeft genoemd. Touwladderklimmen staat op de lijst van nog te erkennen Olympische sporten, maar wordt daarin nog voorafgegaan door sjoelbakken en korfbal.
  • Vogelladder - een geminiaturiseerde versie van de touwladder, ten behoeve van in kooien opgesloten vogels van exotische origine. Deze originele variant op het oorspronkelijk ontwerp van Derald (die geen weet had van het houden van vogels in een kooi, en nog minder van vogels van buiten zijn eiland) vervangt de voor exotische vogelsoorten zo belangrijke tropische plantengroei, en met name de slingerplanten. Inheemse slingerplanten bieden immers absoluut niet de mogelijkheden van uitheemse, en dat wordt dan opgevangen door een klein touwladdertje. De scheldwoorden die bijvoorbeeld papegaaien naar het hoofd van voorbijgangers en omstaanders slingeren, geven weer dat zij zich niet allemaal een rad voor de ogen laten draaien.
  • Trapladder - een ingenieuze kruising tussen een trap en een ladder, ontworpen voor de training van mensen met laddervrees, die zo de overstap van trap naar ladder maken. De trapladder is voorzien van een extra element, dat ervoor zorgt dat de ladder in schuine stand toch stabiel op zichzelf kan staan, met brede, mooi horizontale sporten, die goed lijken op de treden van een trap. Er zijn al trapladders te verkrijgen met maar vijf treden (het woord "sporten" wordt angstvallig vermeden), en er zijn gevallen bekend van mensen met laddervrees, die niet alleen deze vrees overwonnen dankzij een uitgekiend trapladderprogramma, maar bovendien de stap hebben gezet naar de touwladder!
  • Zatladder - een ladder die beklommen werd door mensen in benevelde toestand, om te bepalen hoezeer ze geïntoxiceerd waren. Iemand die niet meer in staat was om nog maar één sport van deze ladder te betreden, werd "ladderzat" genoemd. De zatladder is al jaren vervangen door de alcoholtester, en alleen de uitdrukking is gebleven. In sommige café's kan men nog wel eens een authentieke zatladder aantreffen, maar uitsluitend als interieurdecoratie.
Van emotie bij 't aanschouwen van een vlinder het gefladder,
neemt elkeen (en zeker vrouwen!) ooit zijn toevlucht tot een ladder!

~ Promotietekst van Derald Aldred, uitvinder van de ladder.

Beroemde ladders[bewerken]

  • Ladder der Oneindigheid - de enige ladder die de startplaats met zichzelf verbindt;
  • Jacobsladder - de allereerste rechtstreekse verbinding tussen aarde en hemel;
  • Toon Ladder - Nederlands hitproducent en eigenaar van het vakblad voor [[Muziek|muzikanten Musicmaker;
  • Chocoladeladder - een totaal mythische en dus onbestaande ladder, die ontstaan is uit een gulzig misverstand. Door een amalgaam van begrippen als banketletter, chocoladeletter en de ladder waarlangs Sinterklaas zijn schimmel op het dak stuurt, verspreidde zich eind XIXde eeuw het idee dat die ladder van chocolade was, en dat de Sint aan het eind van zijn jaarlijkse ronde deze in stukken brak en onder de omstaanders verdeelde. Dit misverstand zorgt al meer dan honderd jaar voor teleurstellingen bij snoepers die de goede man volgen alsof hij een Twitteraccount was, en dan met een ordinaire, oneetbare ladder te maken krijgen, die ze, aangezien ze daar dan tóch staan, wél mogen helpen opbergen.


Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
12 november 2017
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.


Notenbalk[bewerken]

  1. Drie levende wezens twee plaatsen laten verbinden in een eendimensionale ruimte is onzin, en behoort dus niet tot het domein der "regel-van-drie-constructies". De andere onzinnige combinaties zoekt u zelf maar. of, beter nog: probeer ze zelf uit!
  2. De beroemde "Derald Stone", met de ingegraveerde afbeelding van een ladder, vermeldt een precieze, onder de tekening ingegraveerde datum, namelijk "Vrijdag 13 februari 325 vóór C.", maar wordt algemeen als een latere creatie beschouwd. Toch wordt nog regelmatig opgeworpen dat fragmenten van de steen via de koolstof-14 methode gedateerd werden als zijnde ruim voldoende oud om ten tijde van Derald Aldred al bestaan te hebben, een argument dat even regelmatig onder honend gelach wordt afgewimpeld.
  3. Essentieel voor het maken van cider, een procedé waarbij van de grond opgeraapte appels totaal uit den boze zijn.
  4. Volgens ongeveer de helft van de ladderhistorici was het de achternaam.
  5. Begrippen als "weldra" en "spoedig" hebben in de loop der tijden een steeds meer geconcentreerde betekenis gekregen, wat zich uit in het steeds korter worden van de door de term aangeduide tijdspanne. In het IJzertijdperk keek men bij het gebruik van het woord "weldra" niet op een halve eeuw?
  6. De familie Aldred, overigens nog steeds wereldleider in de ladderfabrikatie, en eigenaar van een scala van populaire laddermerken, weigert nog steeds om deze memoires aan schrift of druk toe te vertrouwen, en houdt halsstarrig vast aan hun millennia oude orale overlevering. Wereldwijze Oncygebruikers zullen overigens het gebruik van het woord "scala" appreciëren, aangezien het Italiaans is voor "ladder". Oncyclopedia, een naslagwerk voor fijnproevers!
  7. Het ligt immers enkel in de weg van die enkele autobestuurders die zich aan de wegcode, de daarin vermelde voorrang voor zebrapadgebruikers, en de daaruit voortvloeiende spontane snelheidsverlaging houden.
  8. Tegenstanders van de touwladder hebben het over "gebrek aan rigiditeit".