OV-chipkaart

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
HAP!

Piep!
~ Een OV-chipkaart-kaartlezer over een reiziger.

Piep! Piep!
~ Een andere OV-chipkaart-kaartlezer over een andere reiziger.

Huh?
~ Dezelfde andere reiziger over de OV-chipkaart.

NEE!! Værdåmme!
~ Weer een andere reiziger die vergeet uit te checken.

Een OV-chipkaart in actie in camouflage.

De OV-chipkaart (liefkozend ook wel de piepkaart, strippenpas-zonder-strippen genoemd, in België een Mobib geheten) is een elektronisch betaalmiddel voor in het Openbaar Vervoer (OV) in Nederland. Het geheel houdt een pas-achtige kaart in, waarmee men na het zogeheten "inchecken" (niet te verwarren met aankaarten of inpiepen) in een bus, tram, trein en metro (geen taxi's en boten) kan reizen, waarna men echter niet mag vergeten om uit te checken (niet te verwarren met uitkaarten of rellen). Sinds de invoering van de OV-chipkaart is het aantal zwartrijders facultatief toegenomen, omdat iedereen die reist met de OV-chipkaart per definitie zwart rijdt totdat zij uitchecken[1].

Invoering[bewerken]

Eerst heette het nog inchecken, en nu opeens invoering? Nu snap ik er geen ene piep meer van!
~ Een verwarde bejaarde lezer over deze kop.

In 1992 kwam het idee om het reizen met het openbaar vervoer te vergemakkelijken. De Nederlandse Spoorwegen kregen een subsidie om een proef te doen met elektronische kaartjes en poortjes. Dit concept breidde zich uit, en dit werd een klein succes. De overheid was lichtelijk verrast over dit systeem, en besloot nog eens diep na te denken over de uitvoering van dit systeem. Echter, door omstandigheden verdween het idee in een donkere la om er over tien jaar nog eens naar kijken als het tenminste niet al vergeten was. Nederland was nog even opgehoopt met de toenmalige strippenkaart.

In begin 2001 kwam het plan voor dit systeem voor het eerst weer naar buiten toen alle op papier geschreven noties nu langzaam maar gestaag digitaal gingen. De vinder (een Groninger) vond het, en vond het een goed idee, waarna deze het opstuurde naar de provincie Groningen zodat zij er veel plezier mee konden hebben. Hen leek hen ook wel wat, en ook zij besloten om ermee te experimenteren tussen 2001 en 2002.

Opeens kwam in 2004 het besef daar: Nederland ging een crisis in. Niet zómaar een crisis, maar een dodelijke economische crisis die de koersen op de economische markt als een vrije val naar beneden hielpen. Een bekend voorbeeld van een slachtoffer hiervan is Griekenland vanaf 2011, maar dit ter zijde aangezien we zo ver nog niet waren. De overheid, onder de toenmalige leiding van Zijne Hoogvliegendheid Balkenendeman, had één doel op het gebied van economie (helemáál sinds de Revolutie door Het Rechts): bezuinigen, maar wel zodanig dat de VOC-mentaliteit en de handelsgeest hier niet aan kapot ging. Het sociale stelsel ging langzaam al wat voelen, maar men durfde er niet teveel aan te wrikken omdat het nu eenmaal het paradepaardje was van het toen nog aan de macht zijnde Links. Men zag wel een doelwit: het openbaar vervoer. Echter, het was al een geldverslindend iets en het was al vanaf het begin onrendabel. Men kon daar wel meer op gaan bezuinigen, maar dan is er ook minder rijdend materieel en een minder aantal voorzieningen. Men zag tegelijkertijd in het geheugen nog de testen in Groningen met een elektronisch betaalsysteem, en men dacht: waarom ook niet? De strippenkaart moest weg, het is ook nog eens een verspilling van papier, en een "OV-chipkaart achtig iets" moest erin. Dit vooral om de mensen sneller met de bus (en trein en metro en tram) te laten reizen, tegen een spotprijs bij het instappen die langzaam met kleine beetjes meer zou worden naar mate de bus, trein, tram en metro zou gaan rijden.

Het doel van de OV-chipkaart was om de wachttijd bij de chauffeur aanzienlijk te verminderen, en zo ook om minder vaak te laat te komen (bijeffect: vervreemding van de maatschappij), om het onrendabelenvervoer weer rendabel te krijgen (bijeffect: meer armoede[2] mensen die opeens minder geld zagen in hun portemonnee[3] op hun bankrekening) en om de flexibiliteit te vergroten tijdens het reizen (bijeffect: men weet niet meer waar men naartoe gaat, een eerder ontdekt probleem met de strippenkaart sinds de ontdekking van de cilinderborden (kokers) in Limbabwe). Dit waren de punten die de overheid tot doorzetten gaf om de OV-chipkaart door te voeren.

In 2006 werd de OV-chipkaart voor het eerst geïntroduceerd in heel Nederland, na al eerder in Rotterdam een tijdje te zijn blijven rondhangen als blijk van experiment. De overgang tussen kaart en kaart strippenkaart naar OV-chipkaart zou zo gepiept moeten zijn, maar zo snel ging het niet: tot 2011 was deze OV-chipkaart nog stééds niet landelijk het enig mogelijke betaalmiddel voor in het openbaar vervoer. Dit kwam omdat de kaart met een piep en een zucht erg gemakkelijk persoonlijke gegevens openbaar zou maken en duurder zou zijn op lange termijn. De makers worpen deze kritiek af, en uiteindelijk kon er vanaf 3 november niet meer met de strippenkaart gereden worden.

Uiteindelijk werd de OV-chipkaart in november 2011 eindelijk overal het enig mogelijke middel om met het OV mee te rijden. Niet vlak daarna werd dit incognito teruggedraaid met de papieren kaartjes die verkocht bleven worden in de bus en de tram.

Soorten kaarten[bewerken]

Een persoonlijke OV-chipkaart.

De OV-chipkaart kent twee soorten:

Anonieme OV-chipkaart[bewerken]

Deze kaart is leeg en van niemand. Toch, terwijl deze van niemand is, staat er toch vaak een saldo op. Iedereen met deze vaak treurig blauw gekleurde kaart, kan ermee reizen, omdat deze kaart niet geblokkeerd kan worden. Dit is echter vaak van korte duur omdat deze kaart zichzelf niet automatisch kan laten opladen, waardoor deze kaart vaak als nutteloos kan worden beschouwd, omdat deze kaart vaak ook nog eens duurdere tarieven heeft dan een persoonlijke.

Persoonlijke OV-chipkaart[bewerken]

Deze kaart staat op naam, bevat een afbeelding van de houder ervan, en is in veel gevallen goedkoper dan de anonieme. Deze kaart kan worden geblokkeerd, vervoersbedrijven kunnen de kaarthouder ermee stalken, en vice versa omdat de houder van deze kaart - mits deze een geldige reden heeft - zijn/haar geld kan terugvragen. Dit gebeurt vaak bij het vergeten uit te checken (het legale zwartrijden).

Hoe het werkt[bewerken]

Om te kunnen reizen met de OV-chipkaart, dient men een aantal stappen te volgen. Dit is redelijk te doen als u hersenen, volle concentratie en een OV-chipkaart heeft. Ook heeft u een bus- of tramhalte, of een trein- of metrostation nodig met de bijbehorende bus, tram, trein en metro, die zélf weer een machinist hebben, want anders kunt u immers niet reizen. Heeft u geen hersenen? Dan bent u dood en kunt u niet reizen.

Ontbrekende bezitten[bewerken]

Heeft u geen volle concentratie? Dan is het nog steeds mogelijk om te reizen, maar het risico is dan groot dat u stappen vergeet. Heeft u geen OV-chipkaart? Dan moet u er één aanschaffen. Dit gebeurt als volgt:

  1. Vul een formulier op het internet in, op de website van de OV-chipkaart zelf.
  2. Verstuur deze, waarna u een ontvangingsmail krijgt, die zelf om bevestiging vraagt.
  3. U krijgt na een tijdje (lees: een paar dagen) per post nog een brief die u ook in moet vullen, waarna u deze zelf op de post moet doen.
  4. Na nog een tijdje (lees: wederom een paar dagen) krijgt u bericht dat er iets mis is gegaan met de administratie, inclusief de bijbehorende klikbrief-excuses voor het ongemak. Nu wordt u verzocht om stap één tot en met drie te herhalen.
  5. Nu krijgt u wederom via de mail dat er nog kleine details ingevuld moeten worden. U doet dit, en bevestigt alles waar het om vraagt (inclusief de wekelijkse nieuwsbrief, zekerheid eerst!).
  6. Na een week krijgt u uw OV-chipkaart per post. Nu heeft u er echter nog helemaal niets aan, omdat het niet werkt.
  7. Ga opnieuw naar de website van de OV-chipkaart en vul hier de gegevens in die met de kaart zijn meegestuurd, inclusief kaartnummer, en andere gegevens die niemand wat aangaat. U bevestigd.
  8. U krijgt wederom een bevestigingsmail, die u zelf weer moet bevestigen.
  9. Nog steeds werkt de kaart niet, maar u wordt verzocht om naar punten te gaan waar de OV-chipkaart geactiveerd kan worden, zoals op een groot treinstation dat nog een balie heeft.
  10. De baliemedewerker zal met pijn en moeite gegevens opvragen, dus vergeet géén essentiële gegevens mee te nemen.
  11. Na een tijd (lees: kwartier) is de kaart eindelijk geactiveerd, maar u kunt er nog steeds niet mee reizen, omdat er eerst een saldo op moet staan. Als u bij het invullen van het eerste invulformulier heeft gekozen voor een automatisch herwaarderend saldo, kunt u ermee reizen en kunt u deze stap vergeten. Heeft u dit niet aangevinkt, dan zult u continu wanneer er geen bedrag op de OV-chipkaart staat, geld moeten storten om te kunnen reizen. Het storten kan bij de OV-chipkaartautomaten in bijvoorbeeld bussen en trams, maar ook bij dezelfde soort balies.
  12. Indien u alles goed heeft uitgevoerd, is de kaart gereed, staat er een saldo op, en kunt u eindelijk reizen met de OV-chipkaart.

N.B.: alle stappen moeten worden uitgevoerd, tenzij u in Limburg woont, alwaar u stap 4, 5, 6, 8 en 11 mag overslaan.

De reis[bewerken]

Een OV-chipkaartlezer.
1rightarrow.png Zie Hoe: reis je met het OV? voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nu de OV-chipkaart klaar is om mee gereisd te kunnen worden, moet u rekening houden met een paar dingen. Ten eerste moet u inchecken. Doet u dit niet, dan rijdt u zwart.

  • Bij de bus moet u inchecken als u in de bus bent. Dit is hetzelfde bij de tram.
  • Bij de trein moet u inchecken bij een bijbehorend paaltje waarmee u kunt inchecken, of bij poortjes op het station. Dit is niet mogelijk in de trein zelf.
  • Bij de metro moet u op weg naar de sporen inchecken bij de poortjes. Ook hier kunt u niet in de metro zelf inchecken.

U checkt in door de kaart bij de OV-chipkaartlezer te houden. U moet wel de kaart bij de goede plek houden, maar dit is aan u om uit te zoeken waar deze plek is. Schuif desnoods de kaart een beetje rondom het apparaat heen, totdat u een piepgeluid hoort. Dit is wat u wilt horen, maar hoort u dit tweemaal, dan moet u de kaart nogmaals bij de lezer houden totdat u maar één piep hoort, want dan doet u het fout. Dan kunt u doorlopen naar uw plaats. Bij de trein en de metro moet u wel een trein of een metro hebben om dit te kunnen doen, en nog eens een lege plek bij alle vier.

U reist nu met de OV-chipkaart, u rijdt op dit moment zwart (u checkt namelijk niet uit, u betaalt nu alleen het instaptarief), en bent hiermee strafbaar. De politie mag u nu een boete geven voor het reizen met het OV d.m.v. een OV-chipkaart, maar door een gebrek aan controles en controleurs met zin om iedere reiziger op de bon te slingeren, komt dit niet vaak voor, net als het controleren van kaartjes in de trein. Let wel dat u niet te vroeg mag uitchecken, want dan rijdt u alsnog zwart, dan wel twee keer zwart tegelijk - en dit is tweemaal zo strafbaar. Uitchecken mag alleen na de voorgaande halte van de halte waar u uit moet.

Bij iedere vorm van OV is het uitchecken een klein beetje anders.

  • Bij de bus en de tram moet u uitchecken vlak voor u uitstapt, want anders rijdt u zwart (ook al reed u al zwart). U checkt pas uit nadat u het halte vóór de halte waar u uit moet is gepasseerd. Anders rijdt u nog steeds zwart.
  • Bij de trein moet u uitchecken wanneer u uitgestapt bent en u weer naar een in- en uitcheckpaaltje/poort bent toegelopen. Loop door na de handeling met het inchecken (hetzelfde als bij het uitchecken dus) te hebben verricht. Dit geldt ook voor de metro, alleen is er dan geen sprake van paaltjes.

Nu heeft u gereist met de OV-chipkaart, en rijdt u niet meer zwart. Wel mag u van geluk spreken dat u daaraan heeft kunnen ontsnappen. Als u echter helemaal niet zwart wilt rijden, koop dan gewoon een los kaartje voor in de bus, tram, metro en de trein. Hoeft u dit bovenstaande ook niet mee te maken, hoewel u vaak meer betaalt, gemiddeld.

Trivia[bewerken]

  • Als u ingecheckt heeft, kunt u niet direct weer uitchecken. Hiervoor moet u drie minuten wachten. Dit is vaak een bron van ellende voor mensen die na het per ongeluk inchecken bij het verkeerde bedrijf niet snel kunnen wisselen naar een andere, waardoor zij allicht hun aansluiting kunnen missen.
  • Bij abonnementen waarmee gratis gereden kan worden, dient men alsnog in- en uit te checken. Doet men dit niet, dan wordt het abonnement op een gegeven moment geblokkeerd, waardoor het aanschaffen van een nieuwe kaart alsnog nog meer geld gaat kosten.
  • De pinpas is niet geldig als geldig vervoerbewijs, ookal staat er geld op.
  • Je kunt met de OV-chipkaart reizen in Nederland (als er tenminste een saldo op staat (lees: als er geld op staat, maar dit dekt de lading niet helemaal aangezien er sprake is van niet-bestaand geld tot het moment dat het gepint wordt uit een flappentapper[4])), of deze anders in de prullenbak gooien, verbranden, verbuigen, breken, bekrassen, verkalken of iets anders ter vermaak, om daarna een taxi te nemen, de auto te pakken of gewoon met de fiets of benenwagen gaan.

Zie ook[bewerken]

Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
5 februari 2012
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.


Voetnoten[bewerken]

  1. Het principe van "Schuldig tot de onschuld is bewezen".
  2. Mededeling van de Rijksoverheid: het is sinds 2011 niet meer toegestaan om in Nederland de term "armoede" te gebruiken voor de maatschappij dat minder verdient dan het lager gemiddelde, tot nader order. Was gesproken, minister-president Mark Rutte (VVD).
  3. Klein bedrag? Pinnen mag!
  4. Voor Belgen: lees: pinautomaat.