Post

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Postslak.GIF
Ik kwam juist onze facteur tegen, en d'r stak hem een slak voorbij!
~ Urbanus van Anus over zijn binnenkomende post.

De post is een tot de universele folklore behorende vorm van informatietransmissie. Er wordt nooit belangrijke informatie via de post doorgegeven, omdat deze pittoreske verzameling rituelen wel bijzonder schattig, vertederend en voor antropologen hogelijk interessant is, maar verder totaal onbetrouwbaar.

Het Grote Idee[bewerken]

De posttraditie gaat zeer ver terug: op luttele millennia na is ze zo oud als de mensheid zelf. Ze ontstond toen de mensen zich gingen organiseren in wat later een "maatschappij" zou genoemd worden, en mensen zich ervan bewust werden dat zij niet allemaal zomaar gelijk waren. Dit standenverschil werd (en wordt nog altijd) geïllustreerd op diverse subtiele en minder subtiele manieren, zoals het bouwen van een hogere schoorsteen, of het steken van een groter raam. Een voor die lang vervlogen tijden zeer verfijnde manier was het op een omslachtige en tijdrovende manier doorgeven van informatie die er eigenlijk niet toe deed, met behulp van veel tussenpersonen en accessoires. Een hoog aangeschreven burger (of een die daarvoor wou doorgaan) zei niet zomaar "Goeiemorgen!" tegen zijn buurman, vooral wanneer hij die buurman van het zelfde niveau achtte. Nee, hij kraste een paar willekeurige tekens in een steen, legde aan een willekeurige stamgenoot die even niets om handen had, uit dat die tekens "Uw buurman wenst u een goeie morgen en hoopt van u hetzelfde." betekenden, en dat hij met steen eerst naar de naburige stam moest lopen (zo'n drie dagreizen toch), er daar een paar extra krassen moest laten bijzetten door het plaatselijke stamhoofd, aan een willekeurige stamgenoot (van dat stamhoofd dus) moest uitleggen wat de originele tekens betekenden, waarna die de steen zou overnemen en na drie dagreizen de buurman bezorgen, zodat deze iets gelijkaardig kon terugzenden. Toen meer en meer mensen dit gingen doen, en meer en meer stammen dit onderling gingen toepassen, werd de oprichting van sorteercentra noodzakelijk, en later verhoogde de uitvinding van respectievelijk papier, pen en schrift de mogelijkheden aanzienlijk.

Uitrusting en personeel[bewerken]

De sociale macht die de post uitoefent weerspiegelt zich zeer goed in de door hen toegepaste architectuur, zoals deze Madrid bezoekende Engelse postbode vreugdevol beaamt.

Heden ten dage is de post een immens netwerk geworden, omdat steeds meer mensen hun sociale status willen bevestigd zien door het op een complexe manier rondsturen van nutteloze informatie. Zegels, omslagen, postbodes en brievenbussen getuigen van de bedrijvigheid in deze sector.

Zegels, briefkaarten en pakjes[bewerken]

De personen die zich bezighouden met het vervoeren van de zendingen doen dat niet gratis. Al mag de verzender dan een slag van de molen gehad hebben, dan kan hetzelfde niet gezegd worden van de postbeambten, want zij laten zich voor hun medewerking aan deze sociale capriolen stevig betalen, en wel door middel van zegels. Deze waardebons worden op de zendingen geplakt, zodat de aangestelde zeker weet dat er voor alles al betaald is. Men kan met de post eender wat opsturen: van de legendarische gele briefkaart tot de minder voor de hand liggende getatoeëerde witte olifant. Als er maar voldoende postzegels op zitten. Of, zoals dat in het postjargon heet: als de zending maar "voldoende gefrankeerd" is. De uitdrukking wijst naar de tijd toen zegels nog wereldwijd de Belgische frank als munteenheid gebruikten.

Postbodes, facteurs en honden[bewerken]

De personen die weer en wind trotseren om uw zever in pakskes briefwisseling ter plaatse te krijgen, heten overal "postbode", behalve in Vlaanderen, waar zo iemand "facteur" genoemd wordt. De uitdrukking verwijst naar de tijd toen deze mensen in die regio voornamelijk facturen rond brachten, en daarmee zó onpopulair werden - het opsturen per post van een factuur[1] druist immers in tegen Het Grote Idee - dat ze steeds vaker de hond achter zich aan kregen, wat nog steeds bij velen het beeld van beiden als onafscheidelijk duo oproept.

Postbussen, brievenbussen en loketten[bewerken]

Twee veel voorkomende types van postbussen, met vergelijkbare efficiëntie. Het gele model, rechts in beeld, is iets populairder, omdat de poster met meer zekerheid kan voorspellen waar en wanneer zijn of haar brief zal terechtkomen.

Waar oorspronkelijk de post steeds van hand tot hand ging, met af en toe, tussen twee overhandigingen in, een rustpauze in een brieventas, is onze moderne maatschappij zó afstandelijk geworden, dat de verzender zijn brief in een postbus deponeert, waar deze door een postbeambte wordt uitgehaald, om dan aan een lange reis te beginnen. Aan het einde van de reis belandt de brief in de brievenbus van de geadresseerde[2]. Er is een tijd geweest dat er nog een soort tussenweg bestond: het passeren, voor verzending of ontvangst, langs een loket, waar een postbeambte tóch noch een directer contact kon hebben met brief en/of verzender en/of geadresseerde. Beursnoteringen en bijhorende veeleisende zoet te houden aandeelhouders hebben echter wilde besparingen in het leven geroepen, en de loketten zijn niet meer. Ze zullen ook niet meer in de volgende editie van Van Dale te vinden zijn.

Symbool[bewerken]

De slak, goeroe der traagheid, heeft zich welwillend geleend tot symbool voor de post. Of toch haar huisje. En natuurlijk haar reputatie.

De spreekwoordelijke traagheid van deze communicatievorm werd al zeer vroeg geassocieerd met die van de slak, en de eerste postbodes hadden dan ook een leeg slakkenhuisje op hun dierenvel gespeld. Later werd dit symbool verfijnd, en het huidige symbool van bijvoorbeeld de Belgische post staat al vrij ver af van deze sympathieke buikpotige. De traagheid is gebleven, en dat is ook logisch: mocht op deze manier terzakedoende informatie snel en efficiënt overgebracht worden, dan zou een hooggeëerd statussymbool teruggebracht worden tot een praatje met de buren, of, erger nog, tot een vulgaire E-mail!

Geslacht[bewerken]

De post is vrouwelijk, en dat kan elke oprechte man en/of vrouw beamen: vrouwen zullen welwillend al de goede kwaliteiten van de post opsommen, en mannen al de nadelen. Er zijn weinig zaken waarover beide geslachten het zo roerend over eens zijn, en in Nederlandstalige gebiedsdelen op de hele aardbol heeft de post aan die vrouwelijkheid haar universele bijnaam "Tante Post" te danken.

Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
8 december 2014
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.


Notenbalk[bewerken]

  1. Buiten Vlaanderen noemt men een factuur een "rekening", maar dat maakt het niet leuker om ze in de bus te krijgen.
  2. Wanneer men de geadresseerde iets lager acht op de sociale ladder, dan spreekt men meewarig over "bestemmeling".

Zie ook[bewerken]

Bouncywikilogo.gif
Voor de uilskuikens die de afgelopen eeuwen onder een rots hebben gelegen zonder krant of Twitter, heeft Wikipedia ook een artikel over: post.