Ronde van Vlaanderen

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
RvVTraject1503.JPG
Als ze komt door DenderMonde, rijdt 't Ros Beiaard in de Ronde.
~ Drs. P over de Ronde van Vlaanderen.

De Ronde van Vlaanderen is een jaarlijkse wedstrijd in Vlaanderen (België) voor voertuigen die voor hun voortbeweging minstens één wiel gebruiken, dat aangedreven wordt door zuiver menselijke kracht. Bij de éénwielers zien we zowel de éénwielfiets als de kruiwagen opduiken, bij de tweewielers de ook bij het wielrennen gebruikte tweewielfiets, bij de driewielers vooral... driewielers, en daarboven voornamelijk gocarts.

't Misverstand[bewerken]

Veel buitenstaanders verkeren in de mening dat de Ronde van Vlaanderen ook daadwerkelijk rond is. Anderen denken dat de deelnemers heel Vlaanderen rond rijden. Nog anderen zijn ervan overtuigd dat de naam "Ronde" afgeleid is van de vorm die de wielen van de voertuigen doorgaans hebben. Hoewel men zelden wegverkeer met vierkante wielen ziet, is de Ronde van Vlaanderen wel degelijk dát: vierkant. Wel, toch rechthoekig. Nee, eerder vierhoekig. Ze doet vier steden en/of dorpen aan, die onderling een regelmatige vierhoek vormen.

Ontstaan[bewerken]

De Ronde van Vlaanderen wordt voor het eerst gereden op 11 juli 1303, als aanloop naar het eerste Bal der Oudstrijders dat diezelfde avond zal plaatshebben. De inschrijvingen laten niet vermoeden dat deze wedstrijd ooit een miljoenenpubliek zal kennen: precies drie voertuigen worden ingeschreven, allemaal kruiwagens. Gelukkig rijdt iedereen deze Ronde ook uit, anders had het ereschavotje er maar troosteloos uitgezien.

De deelnemers aan de eerste Ronde, die van 1303.

Pioniers[bewerken]

De eerste deelnemers zijn ploegen, een idee dat achteraf ook in strikte zin in autorally, en in bredere zin in het wielrennen zal worden toegepast. Alle drie de kruiwagens hebben een duwer en een zitter. De zitter verstrekt tijdens de rit aan de duwer de nodige inlichtingen omtrent het parcours, en stippelt de te volgen strategie uit. Het is hen toegelaten om af en toe, naar behoeven, van plaats te verwisselen.

Eerste parcours[bewerken]

Het is niet meer dan logisch dat de eerste Ronde van Vlaanderen vertrekt én aankomt in de hoofdstad van het Graafschap Vlaanderen, de fiere stad Gent. Vandaar wordt gereden (of beter gezegd: "gekruid") naar Deinze, vandaar naar Oudenaarde, vandaar naar Zottegem, en vandaar terug naar Gent. Tijdens de oversteek van de Schelde (al zwemmend), tussen Deinze en Oudenaarde, prijzen de deelnemers zich gelukkig dat de kruiwagens van hout zijn: zo niet waren de zitters zeker verdronken. De aankomst in Gent is een triomf voor de drie ploegen, die spontaan nog zevenmaal rond de Sint-Baafskathedraal rijden alvorens op het ereschavotje plaats te nemen. Het eerste Oudstrijdersbal is op een geslaagde manier ingeluid.

Tweede parcours[bewerken]

Het tweede parcours, dat van 1304, is hetzelfde als dat van 1303, maar andersom. In 1305 wordt een nieuw traject uitgestippeld, dat in 1306 in de omgekeerde richting wordt gereden. Sindsdien wordt in de Ronde van Vlaanderen tijdens de even jaren de weg van het jaar daarvóór omgekeerd, en wordt er voor de oneven jaren iets nieuws geprobeerd.

Territorium: binnen en buiten[bewerken]

Ook lang na het einde van het "Ancien Régime" en het verdwijnen van graafschappen en hertogdommen, blijft de Ronde van Vlaanderen binnen het gebied dat ooit met de term "Graafschap Vlaanderen" werd aangeduid. Alleen bij zeer speciale gelegenheden wordt eens een etappe buiten het oude graafschap aangedaan. Enkele voorbeelden:

  • 1815. Door een slordige prospectie wordt in de Ronde een symbolische plaats opgenomen waar nog niks te zien is: Waterloo. De omwonenden verzekeren de woedende deelnemers dat de Leeuw elk ogenblik kan geplaatst worden, zodra de autoriteiten het eens zijn geworden over de juiste plaats van de sokkel.
  • 1835. Ter gelegenheid van 5 jaar België wordt Amsterdam een etappe van de Ronde. De doortocht wordt door de Amsterdammers koeltjes ontvangen.
  • 1868. Ter gelegenheid van 10 jaar Lourdesbedevaarten wordt deze Franse stad opgenomen in het parcours, dat hierdoor wel iets langer wordt. De doortocht door Frankrijk van de sportievelingen wordt nauwlettend gadegeslagen door de driejarige Henri Desgrange, die een kleine veertig jaar later óók een dergelijke wedstrijd organiseert, maar dan zonder het graafschap.

Jubilea[bewerken]

De winnaar van de eerste Eeuwronde in 1403, vereeuwigd in een glasraam van de Sint-Baafs te Gent.

In 1403 wordt de eerste Eeuwronde[1] gereden: de Ronde van Vlaanderen bestaat honderd jaar! Voor begin- en eindpunt is het Sint-Baafsplein in Gent uitgekozen, en de winnaar wordt met voertuig en al afgebeeld op een glasraam, dat uiteindelijk een plaatsje krijgt in de nog maar halfvoltooide Sint-Baafskathedraal. Helaas is de afbeelding erg hoog aangebracht, en alleen zichtbaar bij de juiste zonnestand. Een verrekijker is geen overbodige luxe voor wie de 101ste Rondewinnaar wil aanschouwen! Op palmzondag wordt het raam omgeven met palmtakken. Een in Gent populaire legende vertelt dat Jan van Eyck zo gefascineerd was door het toch wel erg heidens motief, dat hij het verwerkte in het Rechtvaardige-Rechtersluik van zijn Lam Gods, en dat het paneel om die heiligschennis in de XXste eeuw door een diepgelovige is 'verwijderd
Elke Eeuwronde heeft iets speciaals:

1503[bewerken]

De overzese deelnemers aan de tweede Eeuwronde in 1503. Op de voorgrond toont Sir John Galahad, een Engelse deelnemer, zijn voedsel voor onderweg.

Brugge - Nieuwpoort - Ieper - Kortrijk - Brugge
Voor het eerst mogen ook niet-Europese' deelnemers aantreden, en de fiere bewoners van de pas ontdekte overzeese gebieden, de zogenaamde "Nieuwe wereld", baren veel opzien met hun kleurrijke aanwezigheid. Zij sterven allen aan longontsteking vóór het einde van de Ronde, en het zal nog eeuwen duren eer er nog iemand uit die contreien werd afgevaardigd. De wedstrijd wordt volledig gedomineerd door Engelse in Calais gelegerde militairen, en de uitreiking van de trofeeën wordt geboycot door wrokkige Fransen.

1603[bewerken]

Vreugde rond het winnende voertuig in 1603.

Rijsel - Pevelenberg - Sint-Amands - (Scheldemagnie) - Rijsel
De Ronde van 1603 is niet alleen een Eeuwronde, ze is tevens de enige Ronde die niet vierhoekig is. Ze was dat bij het uitstippelen wél, maar daags vóór de start wordt het dorpje Magnie-aan-de Schelde, op de meeste kaarten met "Scheldemagnie" aangegeven, van de kaart geveegd door de de troepen van Aartshertog Albrecht van Oostenrijk. Deze slaat op die manier twee vliegen in één klap: enerzijds werden de inwoners van het dorpje tóch al een tijd verdacht van protestantse sympathieën, en anderzijds zocht hij een geschikte plaats om een welgelegen jachtslot met bijhorend jachtdomein aan te leggen, waar hij zijn weekends kon doorbrengen. Het slot bestaat niet meer, maar een kopie ervan kan nog altijd bewonderd worden in Versailles (Frankrijk). De Ronde wordt gereden, maar vormt voor één keer een driehoek. Die driehoek wordt natuurlijk behouden voor de omgekeerde versie van 1604, maar later wordt nooit meer afgeweken van de vierhoek, extra etappes buiten het territorium niet meegerekend.

1703[bewerken]

De winnaar van de vierde Eeuwronde in een lastige passage.

Gent - Dendermonde - Axel - Eeklo - Gent
Deze Eeuwronde is vooral in het Vlaams collectief geheugen blijven hangen omwille van de opmerkelijke constructie van het winnende voertuig. De berijder zit namelijk niet op zijn vehikel, maar rijdt liggend op zijn rug. Dit bezorgt hem een aanzienlijk hogere snelheid dan zijn concurrenten, maar het verminderde overzicht op de toch bijzonder slechte wegen van levert hem menige aanrijding op. Hij dient achteraf zoveel schadevergoeding te betalen aan diverse slachtoffers en eigenaars van vernielde goederen, dat hij zijn laatste dagen als een bedelaar slijt. Een bij de kinderen overigens zeer populaire figuur, die uren over de Ronde van 1703 kan vertellen. Het voertuig moet hij verkopen, en pas in de tweede helft van de XXste eeuw duikt het terug op, en levert meteen inspiratie voor een nieuwe generatie van fietsen.

1803[bewerken]

Het peloton in de duinen van Knokke in 1803.

Brugge - Knokke - Nieuwpoort - Diksmuide - Brugge
In 1803 wordt een groot deel van de Ronde gereden langs de kust, waar het gebrek aan wegen de deelnemers ertoe verplicht om in het zand te rijden. Het is de eerste Ronde waarbij niemand op tijd binnen is: de meesten brengen de nacht in de duinen door. De organisatoren zijn echter mild, en laten de wedstrijd des maandags verdergaan. Opvallend is de aanwezigheid van zogenaamde draisines, tweewielers die door een Duitse constructeur, baron Karl von Drais zum Benz, zijn ontwikkeld. Bij de aankomst wordt de top drie van het klassement volledig door draisinerijders gevormd. De volgende ronde wordt volledig gedomineerd door wat stilaan een "fiets" wordt genoemd, en binnen de vijf jaar wordt er nog uitsluitend op deze tweewielers gereden. Kruiwagens en go-carts verdwijnen definitief uit het Rondebeeld.

1903[bewerken]

Marcel Verzet, bijgenaamd "Grote Marcel", bij zijn triomfantelijke aankomst in 1903.

Gent - Oudenaarde - Ninove - Dendermonde - Gent
De doortocht van de Ronde door Dendermonde in 1903 vormt voor de stedelingen een goede reden om, net als in 1703, het Ros Beiaard nog eens van stal te halen, ook al beschikt men op dat ogenblik niet over de geschikte ruiters. Het Ros zal dan paraderen zonder ruiters. Omdat tweehonderd jaar eerder de Ronde al gepasseerd was eer de Dendermondenaars beslist hadden waar ze het Ros zouden plaatsen, wordt deze keer al vroeg beslist om het paard in een bocht van het parcours op te stellen, wat de passerende renners zodanig uit hun lood slaat, dat zeker de helft van hen de bocht mist en zich te pletter rijdt op de voorgevel van café "De Zwoerd". Een sterk gekrompen peloton zet de weg naar Gent verder, terwijl de gevallenen bijkomen op het terras van het café. De winnaar, Marcel Verzet, maakt furore met wat wellicht de eerste moderne racefiets mag worden geheten, en nog méér furore met zijn schaarse, nauwsluitende kledij, die duidelijk maakt dat er andere tijden en andere zeden op komst zijn.

2003[bewerken]

Ottokar Kremkar, de opgemerkte winnaar van de zevende Eeuwronde in 2003.

Deinze - Westrozebeke - Poperinge - Kortrijk - Deinze
De XXIste eeuw luidt een nieuwe trend in: de enorme populariteit van de Ronde van Vlaanderen zorgt ervoor dat gemeentebesturen zeer ver willen gaan om de Ronde bij hen te krijgen. Maar de regel van de regelmatige vierhoek maakt zulks bijzonder moeilijk, zelfs met een marge van vijf kilometer. In 2000 gaat het gemeentebestuur van Westrozebeke over tot ingrijpende openbare werken, met de bedoeling om tegen de Eeuwronde van 2003 het stadscentrum zeven kilometer noordwestelijker te leggen, en aldus een regelmatige vierhoek te kunnen vormen met Deinze, Poperinge en Kortrijk. Dit lukt op de valreep, en sindsdien maken zoveel Vlaamse gemeentes plannen in die richting, dat nog vóór de Eeuwronde van 2103 zowat elk Vlaams dorp of stad deel zal uitmaken van een regelmatige vierhoek. De kuststeden hebben het hierbij zeer moeilijk, en moeten goed overleggen met meer landinwaarts gelegen gemeentes.

Kerstening[bewerken]

Na de gestage daling van de gemiddelde jaartemperatuur, die culmineerde in de zogenaamde "mini-ijstijd" van de XVIde eeuw, beginnen de winters geleidelijk aan weer zachter en korter, en de zomers weer warmer en langer te worden, en rond 1750 wordt de maand juli te warm geacht voor de intussen tot een internationaal geprezen evenement uitgegroeide wedstrijd. Daarom wordt een koelere periode uitgezocht. 21 maart heeft veel aanhangers, maar onder druk van de Katholieke kerk wordt de wedstrijd gekerstend, en op Palmzondag[2] vastgelegd.

Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
4 mei 2009
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.


Zie Ook[bewerken]

Notenbalk[bewerken]

  1. Gent - Oudenaarde - Aalst - Sint-Niklaas - Gent.
  2. Voor niet-christenen: de zondag vóór Pasen. En voor christenen óók.