SPA

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken


SPA
Plaats in België
Vlag van SPA
Vlag van SPA
Basisgegevens
Motto Fei boo, nei SPA?
Provincie Luik
Land België
Burgemeester Hercule Pierrot (sp.a)
Oppervlakte 39,99 km²
Inwoners 9.999
Politiek Op z'n Waals
Overige
Inwonersnaam SPAde
Portaal  Portaalicoon Plaats
SPA wordt met hoofdletters geschreven.
~ Kapitein Overduidelijk na zijn deelname aan het Groot Dictee der Nederlandse Taal.

SPA is de enige Belgische plaats met een acroniem als naam: "SPA" staat namelijk voor "Société Protectrice des Animaux", de naam die Franstaligen geven aan zowat elke dierbeschermende organisatie. Het huidige stadje is ontstaan als resultaat van het bijbouwen van kantoren en kennels rondom een oorspronkelijk onbetekenend gebouwtje waarin tijdens de Hoge Middeleeuwen enige obscure mystici vergaderden omdat zij vonden dat dieren evenveel rechten hadden als mensen.

De pioniers[bewerken]

Het stadswapen van SPA.

SPA wordt voor het eerst vermeld in een document van de abdij van Stavelot, wanneer ter gelegenheid van de toevoeging van een stuk land, in 1177, alle bezittingen van de abdij worden opgesomd. De meest recente gelijkaardige opsomming van die aard dateert uit 1156, en maakt géén melding van SPA, wat de onstaansperiode vrij nauwkeurig laat bepalen. SPA wordt erin beschreven als

Een paer baracken tusschen den Sint-Remaclusheuvel ende de Wayayabeecke, bewoend doer eenighe sonderlinghen dye dieren ende beesten met den mensch ghelyck achten ende sodanigh bescermen.
~ Oudste beschrijving van SPA, in 1177.

De mysterieuze dierenliefhebbers zouden in de loop der eeuwen regelmatig beschuldigen van zoöfilie te verduren krijgen, zonder dat het ooit tot een proces kwam, bij gebrek aan serieus bewijs. De kleine gemeenschap werd door de omwonenden spottend "Société Protectrice des Animaux" genoemd, en toen het hieruit afgeleide drieletterwoord bij wijze van geuzennaam op een bord werd geschilderd, dat aan de rand van het territorium werd gezet, was de plaatsnaam "SPA" geboren.

De bron[bewerken]

Het ontdekken, in 1594, van drie mineraalwaterbronnen (plat, halfbruisend en sprankelend) met voor die tijd uitzonderlijke smaakeigenschappen, verbreedde de mogelijkheden van de kleine gemeenschap, en verhoogde het aanzien in de omgeving.

Delicatesse[bewerken]

De ommezwaai gebeurde niet meteen: uit vrees om van hun domein verdreven te worden, verkochten zij het water ver genoeg buiten het Stavelot-territorium om niet opgemerkt te worden, maar wel meteen onder de naam "SPA MONOPOLE", waarmee zij aangaven dat alleen hun water die eigenschappen had. Toen zij met het verdiende geld hun gebouwen hadden kunnen in steen bouwen, en uitbreiden, werden zij als hoogstaande (lees: rijke) burgers beschouwd en konden zij hun waterhandel openlijk bedrijven. Vooral het sprankelende water bracht veel geld in het laatje: het werd als een delicatesse beschouwd, en pas toen in 1688 de Franse monnik Dom Pérignon het champagneprocedé op punt stelde, liep de interesse voor het nog altijd geproduceerde "SPA ROOD" terug, om te stagneren op de nog altijd behoorlijke aantrekkingskracht die het nog steeds heeft[1] terug, om te stagneren op de nog altijd behoorlijke aantrekkingskracht die het nog steeds heeft.

SPA vroeger (links) en nu (rechts).

Wellness voor mens en dier[bewerken]

Om de boel draaiende te houden werd in 1776 het halfbruisende water uit de handel genomen, en gepromoot als basisingrediënt van een wellnesskuur, die onmiddellijk aansloeg, en nog steeds bestaat. Het spreekt vanzelf dat de dierenbescherming onverminderd doorging: toen ook in andere landen hieraan aandacht werd besteed, werd SPA automatisch als wereldwijd hoofdkwartier van alle dierenbescherming beschouwd. Om de cirkel zo rond mogelijk te maken, werd meteen ook een wellnessformule voor dieren ontwikkeld, een branche die vooral bij rijke schoothondjesliefhebbers populair is.

SPA-Francorchamps[bewerken]

Heden ten dage is SPA niet zozeer bekend om haar bronwater of om haar bijdrage tot het verzachten van allerlei dierenleed, dan wel om haar openbaar vervoer. Meer bepaald de historische buslijn SPA-Francorchamps, die van bij de ingebruikname in 1877 opviel doordat de bussen door mensenkracht werden (en worden) aangedreven. Elke zitplaats is voorzien van trappers, die via een ketting met het centraal aandrijfsysteem zijn verbonden. Op deze lijn is het dan ook gebruikelijk dat gezonde jongelui hun staanplaats afstaan aan ouderen en zwakkeren, want het parcours is nogal heuvelachtig. Het systeem inspireerde de tekenaar André Franquin en zijn toenmalige scenarist Greg bij het bedenken van de Bretzelbus in één der avonturen van Robbedoes. In tijden van (verplichte) zuinigheid wordt de SPA-Francorchamps gezien als een welkome energiebesparing, en in tijden van weelde als een vorm van fitnesstraining.

De befaamde bus die SPA met Francorchamps verbindt, hier gespot in het centrum van Francorchamps.

SPA-Francorchamps is niet de enige buslijn die zo functioneert: geleidelijk aan werden ook de andere omliggende dorpen op die manier met SPA verbonden. Het systeem heeft wel enige nadelen: doordat er soms moet lang moet gewacht worden tot er voldoende trapvaardige passagiers in een bus zitten, is het nooit mogelijk gebleken om een echte diensttabel op te maken. Desondanks zijn de uitbaters er altijd in geslaagd om op elke lijn minstens één bus per uur te laten rijden tussen zes uur 's ochtends en tien uur's avonds.

Icons-flag-vl.png Vlaamse en Waalse steden, stadstaten en feodale graafschappen RdWallonieDrap.JPG
Vlaanderen
Aalst - Aarschot - Antwerpen - Baarle - Boom (niet plant) - Brugge - Brussel - Dendermonde - Diest - Duffel - Geel - Genk - Geraardsbergen - Henk - Gent - Hasselt - Ieper - Kortrijk
Lebbeke - Leuven - Lier - Bier - Maastricht - Mechelen - Oostende - Oudenaarde - Scherpenheuvel - Sint-Niklaas - Sint-Truiden - Tongeren - Turnhout - Veurne - Westende - Wortel - Zevekote
Wallonië
Ath - Arlon - Bastogne - Bouillon - Brussel - Charleroi - Dinant - Huy - La Louvière - Liège - Moeskroen - Mons - Namur - Spa - Tournai - Verviers - Wavre - Waterloo
SpaRoodBlauw.gif

Notenbalk[bewerken]

  1. Het plat water werd en wordt nog altijd op de markt gebracht onder de naam "SPA BLAUW", en beide kleuren vormen samen de vlag van SPA. Het halfbruisend water werd gepresenteerd met een combinatie van beide kleuren, een gegeven waarnaar in de vlag sinds 1776 verwezen wordt met de druppels die beide kleuren met elkaar verbinden.